 |
|
Czesław Miłosz – wielki poeta, noblista,
świadek i komentator wydarzeń XX wieku
„Moja wierna mowo,
służyłem tobie, (…)
Trwało to dużo lat (…)
Ale bez ciebie kim jestem,
Tylko szkolarzem gdzieś w odległym kraju,
Filozofem takim jak każdy.”
(Czesław Miłosz - „Moja wierna mowo”)
Dzięki umiłowanej mowie polskiej, słowu poetyckiemu, stał się poetą – wielkim i znaczącym, który:
- nakreślał własną filozofię istnienia i przemijania,
- rejestrował wielkie wydarzenia XX wieku,
- rozważał problemy religijne, moralne i artystyczne,
- chwalił potęgę mądrości i miłości człowieka.
Jego wielkość, mądrość i dar słowa zostały dostrzeżone i usankcjonowane przyznaniem Literackiej Nagrody Nobla w 1980 r. przez Szwedzką Akademię.
W związku z Rokiem Miłosza (2011) ogłoszonym w setną rocznicę urodzin Poety Zespół Literacko – Historyczny SUTW przygotował i przedstawił słowny montaż oparty o biografię i twórczość poetycką Czesława Miłosza. Przedstawiono go w czasie wykładu w sali Bogusława w Zamku Książąt Pomorskich dwukrotnie (dla I i II tury słuchaczy) dnia 21 listopada 2011 r.
Montaż składał się z trzech części, które opracowały, wygłosiły i zorganizowały :
- I część - dr Władysława Homa: mówiła o małej ojczyźnie Poety – Litwie, Wilnie – mieście studiów oraz debiutu i działalności literackiej, czasie wojny w Warszawie i pracy dyplomatycznej w Stanach Zjednoczonych Ameryki i w Paryżu.
- II część – dr Genowefa Kondraciuk – Gabryś przedstawiła dwudziestoletni okres życia Poety w Stanach Zjednoczonych w latach 1960 – 1980, gdzie pracował na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley na Wydziale Literatur i Języków Słowiańskich i pisał utwory literackie przedstawiające wrażliwość Poety i krytyczne patrzenie na zjawiska przyrodnicze, na sens życia, na religię.
- III część – dr Izabela Awęcka, która omówiła przyjazd Poety do Polski w 1981 r., po 30. latach emigracji, zamieszkanie w Krakowie, dalszą twórczość poetycką, zakończoną jednym z ostatnich wierszy napisanych przed śmiercią „Dziewięćdziesięcioletni poeta podpisuje swoje książki”, w którym zawarł swoisty rachunek sumienia, śmierć Poety w 2004 r., pochówek w Krypcie Zasłużonych na Skałce.
Zarówno narratorki jak i recytatorzy, swoją postawą, zachowaniem i sposobem przekazywania tekstów wytworzyli podniosły i uroczysty nastrój, jaki udzielił się również słuchaczom, którzy w ciszy i skupieniu słuchali słowa poetyckiego. Ten nastrój podkreślił również film autorstwa Marii i Ryszarda Soldatów, prezentujący portrety Czesława Miłosza od wieku dojrzałego po wiek zaawansowany. Portrety przesuwały się w określonych odstępach czasu, obrazując siłę Poety oraz czas przemijania. Niektóre portrety ukazywały się na tle rękopisu fragmentów dwóch wierszy. Rękopis zawierający poprawki i skreślenia samego Mistrza robił wielkie wrażenie.
Mocne i wzruszające było zakończenie prezentacji. Po zacytowaniu wypowiedzi wygłoszonej przez poetkę i noblistkę Wisławę Szymborską na pożegnanie Poety:
„Teraz stało się to, co stać się kiedyś musiało.
A dla nas skończył się przywilej obcowania z Nim.
Święto zgasło.”
wykonawcy montażu zgasili świecące się na stołach znicze, ułożyli w stos książki Czesława Miłosza i jemu poświęcone i opuścili scenę.
Tekst Władysława Homa
Fot. Jadwiga Misiak
|
W czasie wygłaszania prelekcji członkowie Zespołu Literacko – Historycznego pięknie odczytywali stosowne wiersze, które pointowały myśli i rozważania Poety. Czynili to: Aleksandra Głowacka, Mirosława Białożyńska, Wiesława Wawrzyńczak, Lucyna Chabasińska, Danuta Łysakowska, Lidia Załęska, Ryszard Lasota.
